hormonen en menstruatie

Wat zijn hormonen?

Hormonen zijn chemische boodschappers die door klieren in je lichaam worden afgegeven. Ze spelen een belangrijke rol in het activeren van processen zoals de puberteit en de menstruatiecyclus, dus hormonen zijn wel ergens goed voor. Ze zorgen namelijk voor een goede ontwikkeling en werking van het lichaam. Maar ze hebben ook een nadeel.

Wat doen hormonen?

Hormonen kunnen zorgen voor stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, somberheid en angsten. Dit wordt veroorzaakt door hormonale veranderingen in je lichaam. Omdat je hormonen en de chemische stoffen in je hersenen in deze korte periode in je leven niet met elkaar in overeenstemming zijn, kan het zijn dat je wat emotioneler en prikkelbaarder bent. Hormonale veranderingen kunnen ook ongewenste dingen als puistjes, overtollig lichaamshaar en meer lichaamsgeur teweegbrengen. Daarom zijn het dus 'vervelende' hormonen: ze helpen je wel om volwassen te worden en zorgen voor belangrijke veranderingen, maar ze zorgen er ook voor dat je moeite hebt met je emoties en dat je je lichaam niet meer herkent.

Soorten hormonen

Hormonen spelen een cruciale rol in je menstruatiecyclus en zijn bij elke fase van de cyclus betrokken. Er zijn verschillende soorten hormonen. Gedurende je menstruatiecyclus wordt het follikelstimulerend hormoon (FSH) en het luteïniserend hormoon (LH) geproduceerd door de hypofyse (een klier bij de schedelbasis die ongeveer zo groot is als een erwt). Deze hormonen zetten de eierstokken aan om meer hormonen te produceren, vooral oestrogeen en progesteron [1] en bevorderen de ovulatie (als een rijpe eicel door een van je eierstokken wordt afgegeven). Het oestrogeen en progesteron hormoon stimuleren de baarmoeder om zich voor te bereiden op een eventuele zwangerschap [2], maar ze kunnen je ook aan de buitenkant beïnvloeden.

Hormonen tijdens de menstruatie

Door een verhoogde oestrogeenspiegel tijdens je ovulatie kun je je energiek en vrolijk voelen. Maar als je meer progesteron hebt in je luteale fase (de periode na de ovulatie, maar voordat je ongesteld wordt), krijg je het warmer, maak je je meer zorgen en heb je meer trek in zoetigheid. Wanneer tijdens je menstruatiecyclus het oestrogeen hormoon minder wordt en het progesteron hormoon opkomt, kun je te maken krijgen met het premenstrueel syndroom (PMS). Hierdoor kan je last krijgt van angsten, stemmingswisselingen, kramp en pijn. 'Vervelend' is het juiste woord hiervoor. Dit proces tijdens de menstruatiecyclus duurt ongeveer 28 dagen en kan onderverdeeld worden in 4 weken. Tijdens iedere week zijn je hormoonspiegels weer anders. Dit is van invloed op je gemoedstoestand. Hieronder lees je de vier fases per week:

• Week 1: In de eerste week van je menstruatiecyclus word je ongesteld. Dit kan leiden tot menstruatieklachten zoals buikpijn. Tegen het einde van de week neemt het oestrogeen hormoon toe waardoor je je beter gaat voelen.
• Week 2: In de tweede week voel je je vaak het best omdat het oestrogeen hormoon blijft stijgen.
• Week 3: In deze week daalt het oestrogeen-niveau en wordt het progesteron hormoon aangemaakt. Dit resulteert in veel gevallen tot stemmingswisselingen en eetbuien.
• Week 4: In deze ‘premenstruele week’ daalt zowel het oestrogeen- als het progesteron-niveau. Daarbij kan het premenstrueel syndroom (PMS) optreden.

Hormonen en stemmingswisselingen

Hormonen kunnen tijdens de menstruatie stemmingswisselingen veroorzaken. Je kunt je bijvoorbeeld chagrijnig of verdrietig voelen zonder te weten waarom. Dingen waar je een paar maanden geleden gelukkig van werd, lijken nu wel het tegenovergestelde te doen. Zo spring je het ene moment een gat in de lucht van blijdschap, het volgende moment voel je je ineens onzeker over de veranderingen van je lichaam en je uiterlijk en snauw je je familie en vrienden af omdat ze je erop wijzen. Maar deze stemmingswisselingen tijdens de menstruatiecyclus zijn volkomen normaal. Wees lief voor jezelf en geef deze continu veranderende emoties de ruimte.

Het helpt om je vriendinnen te vertellen hoe je je voelt, want het kan best zijn dat ze door hetzelfde heen gaan als jij. Je familie begrijpt het misschien niet zo goed, maar als je ze vertelt hoe vreemd je je voelt, kunnen ze er tenminste rekening mee houden. En als je liever alleen in je kamer wil zitten met je favoriete muziek aan, dan is dat prima. Ga lekker naar je kamer toe en kom er pas weer uit als je weer zin hebt om met iemand te praten. Nog een tip: lees geen negatieve berichten op sociale media als je je onzeker voelt, want die kunnen je stemming erger maken.

Het belangrijkste is dat je jezelf niet de schuld geeft als je je vreemd gedraagt. Vergeet niet dat het je hormonen zijn die dat met je doen. Het helpt misschien ook om te weten dat er op dit moment wereldwijd miljoenen tieners zijn die in de puberteit zitten en precies hetzelfde voelen als wat jij nu voelt. En dat het over zal gaan. Je zit niet je hele leven in die emotionele achtbaan.

Omgaan met stemmingswisselingen

Huppelen
Ga bewegen

De endorfine die wordt vrijgegeven bij het sporten verbetert je stemming en geeft je een energieker en positiever gevoel.

Berichtjes sturen
Je gevoelens delen

Praat met iemand die je vertrouwt over waar je mee zit. Dan voel je je minder alleen en het helpt je om te relativeren.

Slaap
Slaap genoeg

Als je niet genoeg slaapt, worden je stemmingswisselingen erger. Dus slaap zeker niet te weinig.

Yoga
Ontspan meer

Als je manieren vindt om te ontspannen, wordt deze hele periode zoveel makkelijker. Je kunt bijvoorbeeld gaan wandelen, yoga-oefeningen doen of je huisdier knuffelen.

Lees verder

Delen Tweet