Illustration of a brain with different emotions and feelings on a blue background - Libresse

Je tienerbrein maakt een hoop veranderingen mee tijdens de puberteit. Ben je het ene moment boos en dan inees weer verdrietig? We gaan het hebben over de ontwikkeling van het tienerbrein en nemen een kijkje in jouw eigen hersenen.

Als je een kijkje zou kunnen nemen in je hersenen zou je oog in oog komen te staan met een ingewikkelde massa, die eigenlijk wel wat weg heeft van een bord spaghetti. Ieder moment tussen je 11e en 27e (jazeker) zijn daar allerlei veranderingen gaande. Door deze veranderingen heb jij af en toe geen grip op je emoties en kan dit zelfs leiden tot ongecontroleerd gedrag. We bekijken deze veranderingen van dichterbij en laten je weten hoe jij met opgeheven hoofd door deze periode kan komen.

Hoe werken de hersenen?

Eerder keken we al naar alle veranderingen die je lichaam ondergaat tijdens de puberteit en hebben we gezien hoe hormonen invloed kunnen hebben in hoe je eruit ziet en hoe je je voelt. Maar hoe zit het eigenlijk met je hersenen?

Wat is er aan de hand met mij?

Wanneer je gevoelens alle kanten opgaan, kun je je nog wel eens overdonderd en eenzaam voelen, je bent nu eenmaal aan het dealen met een lading aan emoties. De onderdelen van je hersenen die zorgen dat jij met deze emoties kan omgaan, worden namelijk nog gevormd.

De frontale kwabben - die impulsen controleren, de manier waarop je reageert op bepaalde situaties en de manier waarop je je leven organiseert - is het laatste onderdeel dat tijdens de puberteit wordt ontwikkeld. Dus als je het idee hebt dat je geen prioriteiten kunt stellen, of dingen ineens niet zo belangrijk meer voor je lijken die dat eerst wel waren, laat het dan geen verrassing zijn. Je hebt al zoveel aan je hoofd!

Zelfs de meest simpele dingen - zoals je favoriete spijkerbroek niet kunnen vinden, of je beste vriendin die je niet terug appt - kunnen ervoor zorgen dat je in huilen uitbarst. Je maakt gemakkelijk van een mug een olifant, wanneer je brein je niet helpt om dingen in perspectief te plaatsen.

Maak het jezelf niet te moeilijk, maar zoek dingen voor jezelf om je af te leiden. Loop een rondje in de frisse buitenlucht, bel je beste vriendin, begraaf jezelf in een lading knuffeldieren of probeer eens een meditatie-app.

3000x1200_Teens_Explorer_Article 4_secondary image 1_Anxiety and other uncomfortable feelings.png

Angst en andere vervelende gevoelens

Vermoedelijk begin je voor het eerst gevoelens te ervaren. En dat kan best even schrikken zijn. Neem bijvoorbeeld een angstig gevoel. Hierdoor voel je vlinders in je buik, krijg je klamme handjes of ga je opeens nagels bijten.

In sommige gevallen kan het vrij duidelijk zijn waarom je je op een bepaalde manier voelt (denk bijvoorbeeld aan examens of problemen met een vriend(in)). Maar soms is het niet zo makkelijk om bepaalde gevoelens te plaatsen. Gevoelens kunnen gluiperig zijn. Ze komen op zonder bepaalde reden en weerhouden je van je slaap of maken het moeilijk om je goed te kunnen concentreren.

Om erachter te komen waarom jij je op een bepaalde manier voelt kan het handig zijn om een dagboek bij te houden. Je kunt ook gewoon wat kleine aantekeningen maken in je telefoon. Dit helpt je om bepaalde gedragspatronen te herkennen. Wanneer je in staat bent om bepaalde gevoelens in een vroeg stadium te herkennen, wordt het steeds makkelijk om gevoelens te stoppen voordat ze onhandelbaar worden.

Gevoelens bepalen niet wie jij bent

Omdat je de laatste dagen niet zo lekker in je vel zat, betekent dat nog niet dat je altijd verdrietig bent. Of omdat je de afgelopen tijd vaak hebt geschreeuwd, betekent dat nog niet dat je altijd boos bent.

Als je je rot voelt over je gedrag van de afgelopen tijd, wees dan niet te streng voor jezelf. Blijf vooruitkijken en leer van je fouten. Hier heb je meer aan dan jezelf blijven straffen voor wat je hebt gedaan. Blijven hangen in het verleden heeft nog nooit iets ongedaan gemaakt. Dus zeg sorry wanneer dat moet en ga door. En onthoud, zelfs de meest gevoelige personen op de wereld zeggen soms dingen die zij niet menen of maken domme beslissingen. Maar dat maakt ons allen menselijk. En vooral tijdens de puberteit is dit de normaalste zaak van de wereld.

3000x1200_Teens_Explorer_Article 4_secondary image 2_Me, myself and I.png

Me, myself and I

Er wordt altijd gezegd dat zelfacceptatie en zelfvertrouwen cruciale eigenschappen zijn om gelukkig te zijn. Maar alleen omdat men dat zegt betekent het nog niet dat het makkelijk is om ook echt over deze eigenschappen te beschikken.

Ons zelfvertrouwen kan een flinke deuk oplopen tijdens de puberteit. Omdat tijdens de puberteit je hersenen zich ontwikkelen, de hormonen door het lijf gieren en je oncontroleerbare gevoelens kunt ontwikkelen, kan het lastig zijn om uit te vogelen wie je nou precies bent, waar je goed in bent en hoe jij je moet gedragen in bepaalde situaties.

In sommige gevallen wil het dan wel eens gebeuren dat je minder over jezelf denkt. Dan is het goed om naar jezelf te kijken op de manier zoals je een vriend of vriendin ziet, namelijk met liefde en respect. Dus, voordat dat stemmetje in je hoofd zegt “ik ben niet goed genoeg”, vraag jezelf dan af of je dat ook zou zeggen tegen iemand om wie je geeft.

3000x1200_Teens_Explorer_Article 4_secondary image 3_ Why aren’t I happy with my reflection.png

Gelukkig zijn met jezelf

Ons lichaam verandert nogal tijdens de puberteit. Daardoor kan het soms voelen alsof je ‘s ochtends een ander persoon bent dan de avond ervoor.

Hoe we in ons vel zitten en hoe we ons eigen lichaam zien kan van invloed zijn op hoe we ons voelen. Wanneer je niet blij bent met je uiterlijk, kan dat komen omdat je jezelf te veel met andere mensen vergelijkt en je wijsmaakt dat je niet aan een denkbeeldige standaard voldoet.

Maar aantrekkingskracht draait niet alleen om het uiterlijk. We voelen ons vaak aangetrokken tot mensen (en zij tot ons) vanwege allerlei dingen, uiteenlopend van humor tot lichaamsgeur tot iemands unieke stijl. Er zijn dus duizenden dingen die mega belangrijk zijn maar niet kunnen worden vastgelegd op een selfie.

Dus in plaats van jezelf te vergelijken met anderen, of te richten op de dingen die je niet leuk vindt aan jezelf, verras jezelf door de dingen uit te lichten waar je trots op bent. Wat is je favoriete eigenschap? Wat maakt jou uniek als persoon? Het menselijk lichaam is zo ontzettend indrukwekkend. Richt je dus op wat je kan in plaats van hoe je eruit ziet.

Je hebt misschien vingervlug of kan hard rennen, ideaal voor sport, dansen, een instrument bespelen of spelletjes spelen. Je hebt misschien oog voor de kleine details van iemands outfit of de chemie tussen twee mensen in een reality show. Of je gehoor is zo goed dat je in iemands stem de emotie kunt opvangen. Misschien is je uithoudingsvermogen wel zo goed dat een marathon appeltje-eitje is voor jou.

Wat het ook mag zijn, je lichaam is er om de dingen te kunnen doen waar jij van houdt. Dus wees niet zo streng voor jezelf.

Jezelf leren begrijpen

Eenzaam, boos, gelukkig, verdrietig? Tijdens de puberteit kan het lastig zijn om je emoties een naam te geven. Maar als je dit een beetje oefent wordt het op een gegeven moment veel makkelijker om ze een plek te geven.
 
Stel je voor dat je even niet zo lekker in je vel zit. Je weet niet waar het vandaan komt. Je begint wat te snoepen, maar daardoor wordt het gevoel niet minder en dus besluit je om jezelf terug te trekken in je slaapkamer. Maar hierdoor ga je jezelf eigenlijk alleen maar ellendiger door voelen.
 
Stel je nu eens voor dat je accepteert dat je even niet zo lekker in je vel zit en je besluit om niet naar je slaapkamer te gaan. In plaats daarvan besluit je om je gevoelens te delen met iemand die je vertrouwt, zoals je ouders, of je beste vriend of vriendin. Door te praten helpen zij om je gevoelens een plekje te geven waardoor het allemaal wat dragelijker wordt. Of ze geven je een stevige knuffel. Dat voelt al stukken beter, niet?
3000x1200_Teens_Explorer_Article 4_secondary image 5_Keep on talking.png

Blijven praten

Zodra je beter wordt in het plaatsen van je emoties is het van belang om vooral te blijven praten. Ook al is het in het begin moeilijk om je emoties te delen, blijf dit vooral doen. Door te praten weet je omgeving hoe jij je voelt waardoor het voor hun makkelijker wordt om er voor je te zijn. Schrijf je gevoelens op in een dagboek, een brief of schrijf een lied. Als praten of schrijven voor nu toch nog een te grote stap is kan het ook helpen om kleine tekeningen te maken.
 
Als je je gedurende langere tijd ongelukkig voelt of plotselinge angst of depressie ervaart kan het een goed idee zijn om professionele hulp te zoeken. Dit is helemaal niks om je voor te schamen en zal je op de lange termijn alleen maar verder helpen.

Vraag nu gratis een Libresse proefpakketje aan!

Lees verder