Wanneer is jeuk een teken van een vaginale schimmelinfectie?

Dit artikel is gecontroleerd door: Karen Joash

Heb je de laatste tijd last van jeuk rond je vulva die maar niet wegtrekt? Of voelt je afscheiding opeens dikker en klonteriger aan? Dat kan vervelend zijn, zeker omdat vaginale klachten vaak op elkaar lijken en het niet altijd direct duidelijk is wat er aan de hand is.

Wanneer jeuk, een branderig gevoel en een veranderde afscheiding tegelijk optreden, wijst dat vaak op een vaginale schimmelinfectie, ook wel spruw genoemd. Die combinatie van klachten kan ervoor zorgen dat je je de hele dag minder comfortabel voelt. Wel is het goed om te weten dat een vaginale schimmelinfectie regelmatig voorkomt en meestal goed te behandelen is. Dat maakt de klachten echter op het moment zelf alleen niet minder vervelend.

In dit artikel vertellen we je meer over wat er in je vagina gebeurt als deze schimmel de overhand krijgt, hoe je de signalen herkent, waardoor de balans verstoord kan raken en hoe je dit onderscheidt van andere vaginale klachten.

Van nature leven er in je vagina verschillende bacteriën en schimmels naast elkaar, meestal zonder dat je daar iets van merkt. Je lichaam houdt dat evenwicht doorgaans prima zelf in stand. Ontstaat er toch een disbalans, dan krijgt de schimmel Candida, die al in kleine hoeveelheden in je vagina aanwezig is, de kans om zich sneller te vermenigvuldigen. Dat kan leiden tot een vaginale schimmelinfectie.

Er is dus geen sprake van een nieuwe schimmel die van buitenaf komt, maar van een schimmel die al aanwezig is en tijdelijk de overhand krijgt. Volgens het NHG krijgt ongeveer 75 procent van de vrouwen+ er ooit weleens mee te maken ^[1]. Je bent dus niet de enige. Het goede nieuws is ook dat het meestal niet ernstig is, hoewel de klachten wel behoorlijk kunnen aanhouden en een invloed kunnen hebben op hoe jij je voelt.

De klachten kunnen best verwarrend zijn, omdat ze lijken op symptomen van andere vaginale infecties. Toch zijn er enkele signalen die vaak samen voorkomen. Veel vrouwen+ merken als eerste dat hun afscheiding verandert. Deze wordt dikker en een beetje klonterig, vergelijkbaar met kwark.

Daarnaast komt jeuk in en rond de vagina vaak voor, soms samen met een branderig of geïrriteerd gevoel en een rode of gevoelige huid rond de vulva. Sommigen merken ook dat plassen of seks minder prettig aanvoelt, omdat de huid gevoeliger is geworden.

Hoewel niet iedereen met alle klachten te maken krijgt, past de combinatie van jeuk, irritatie en een veranderde afscheiding wel vaak bij een schimmelinfectie.

Een schimmelinfectie ontstaat zelden door één duidelijke oorzaak. Meestal gaat het om een combinatie van factoren die de balans in je vagina beïnvloeden. Het kan soms iets kleins zijn dat je niet direct aan je klachten koppelt. Wel zijn er een paar factoren die het vaakst terugkomen.

Antibiotica zijn een van de bekendste triggers, omdat ze geen onderscheid maken tussen goede en slechte bacteriën ^[2]. Daardoor worden ook bacteriën die de groei van gist normaal onder controle houden geraakt, waardoor de schimmel meer ruimte krijgt om te groeien.

Ook hormonale schommelingen spelen een rol. Rond je menstruatie, als je zwanger bent of bij het gebruik van hormonale anticonceptie is de kans op een schimmelinfectie groter ^[3], omdat je vaginale flora op die momenten gevoeliger is voor verandering.

Daarnaast kunnen geparfumeerde producten, vaginale douches of zeep, diabetes en een verminderde weerstand de kans op een vaginale schimmelinfectie vergroten.

Herken je de klachten, dan is het heel begrijpelijk dat je er iets aan wilt doen. Jeuk en irritatie kunnen namelijk behoorlijk vervelend zijn, vooral als ze niet vanzelf minder worden.

Heb je deze klachten voor het eerst, ben je zwanger, komen ze regelmatig terug, of twijfel je over de oorzaak? Neem dan contact op met je huisarts of verloskundige. Die kan onderzoeken welke behandeling past bij jouw situatie en een antischimmelmiddel voorschrijven, bijvoorbeeld een pil, een crème of een pessarium. Wat het meest geschikt is voor jou, hangt af van je klachten en je persoonlijke situatie.

Als je deze klachten al eerder hebt gehad en toen is vastgesteld dat het om een schimmelinfectie ging, dan kun je een antischimmelmiddel vaak ook zonder recept bij de drogist of apotheek halen.

Vaginale schimmelinfectie als je zwanger bent

Tijdens een zwangerschap ben je gevoeliger voor een vaginale schimmelinfectie, vooral door de hormonale veranderingen die je lichaam dan doormaakt. Het risico om deze infectie te krijgen is hoger in het derde trimester ^[4]. Heb je klachten en ben je zwanger, neem dan contact op met je huisarts of verloskundige voor een behandeling die veilig is voor jou en je baby.

Omdat vaginale klachten vaak op elkaar lijken, kan het lastig zijn om het verschil te herkennen. Zo ontstaan een vaginale schimmelinfectie en bacteriële vaginose bijvoorbeeld allebei doordat de balans in je vaginale flora verstoord raakt. Het verschil is echter dat een ander organisme de overhand krijgt. Bij een schimmelinfectie is dat de gist Candida, terwijl het bij bacteriële vaginose gaat om schadelijke bacteriën. Dat verschil verklaart ook waarom de klachten net anders aanvoelen.

Hoewel bovenstaande verschillen een eerste richting kunnen geven, is het goed om niet te vergeten dat klachten kunnen overlappen. Hierdoor wordt het lastiger om op basis van alleen je symptomen te weten wat er speelt. Bij geval van twijfel is het altijd goed om contact op te nemen met je huisarts uitsluitsel.

Kun je seks hebben met een schimmelinfectie?

Een vaginale schimmelinfectie wordt niet gezien als een soa, maar het kan zijn dat seks niet prettig aanvoelt. Door de klachten kan je vagina namelijk extra gevoelig en geïrriteerd zijn. Het kan daarom fijner zijn om even te wachten tot de klachten of de behandeling voorbij zijn, zeker omdat sommige crèmes en pessaria de betrouwbaarheid van een condoom tijdelijk kunnen verminderen ^[5].

Ja, een vaginale schimmelinfectie kan terugkomen, ook al is die meestal goed te behandelen. Komen de klachten vaak terug of helpt een behandeling niet goed genoeg, dan is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken. Die kan kijken naar andere behandelmogelijkheden of je eventueel doorverwijzen naar een specialist.

Een vaginale schimmelinfectie is meestal niet ernstig, maar kan wel flink invloed hebben op hoe jij je voelt. Juist daarom is het verstandig om signalen als jeuk, branderigheid en een veranderde afscheiding serieus te nemen en te weten wat voor jou normaal is. Hoe beter je de verschillen namelijk herkent, hoe sneller duidelijk wordt of je klachten passen bij een schimmelinfectie of dat er mogelijk iets anders speelt.