Je complete menstruatiecup gids

De afgelopen jaren zijn menstruatiecups steeds populairder geworden, vooral als duurzaam alternatief voor tampons en maandverband. Toch is het heel begrijpelijk als je niet precies weet hoe ze werken of als het gebruik je de eerste keer een beetje afschrikt.

Of je nu nog niet helemaal bekend bent met menstruatiecups of op zoek bent naar tips voor meer comfort; wij zijn er om je te helpen. In onze uitgebreide gids beantwoorden we al je mogelijke vragen, van het vinden van de juiste maat tot gemakkelijke manieren om een menstruatiecup te gebruiken. Zo kun jij straks beslissen of het de moeite waard is om dit menstruatieproduct te gebruiken wanneer je de volgende keer ongesteld wordt.

Een menstruatiecup is een kleine, buigzame, klokvormige cup die gemaakt is van medische siliconen, rubber of latex. Net als een tampon is het een inwendig product, maar er is wel een belangrijk verschil: in plaats van je bloed te absorberen, vangt een cup het op. Hierdoor kan het meer bloed opvangen dan andere menstruatieproducten.

Bovendien is een menstruatiecup herbruikbaar, waardoor het een geweldige optie is als je op een milieuvriendelijke manier met je menstruatie om wilt gaan. Je kunt ze vaak jarenlang gebruiken en, afhankelijk van je bloedverlies, tot wel 8 à 12 uur lang dragen. Dit maakt ze een goed alternatief als je liever geen tampons of menstruatie ondergoed wilt gebruiken. Of je nu thuis, op het werk of onderweg bent, met een menstruatiecup kun je vertrouwen op een zorgeloze menstruatie.

En ben je allergisch voor latex? Kies dan voor een menstruatiecup die gemaakt is van medische siliconen.

Dit product heeft verschillende voordelen, van budgetvriendelijk en veilig in gebruik tot minder kans op doorlekken. Uiteindelijk blijft het een persoonlijke voorkeur en wat jij het prettigst vindt om te gebruiken als je ongesteld bent.

Geschikt voor elke soort menstruatie
Een menstruatiecup kan zo'n 30 tot 60 ml bloed opvangen. Aangezien de meeste van ons ongeveer 20 ml verliezen tijdens hun hele cyclus, kan een menstruatiecup vooral handig zijn als je een zware menstruatie hebt. Een tampon bijvoorbeeld kan tussen de 10 en 15 ml absorberen, wat betekent dat je dit product vaker moet vervangen.

Budgetvriendelijk
Een menstruatiecup hoef je maar één keer te kopen en kun je tot wel 10 jaar gebruiken met de juiste verzorging. Hierdoor biedt het een uitstekende waarde op lange termijn.

Milieuvriendelijk
Niet alleen zijn cups geweldig voor je menstruatie, het is ook goed voor het milieu. Is je menstruatiecup gemaakt van recyclebaar siliconen of andere natuurlijke recyclebare producten? Het biedt dan een bewuste manier om je cyclus te beheren.

Tot 12 uur dragen
Omdat een menstruatiecup meer bloed kan opvangen dan andere producten, kun je het tot 12 uur lang dragen. Uiteraard kun je er ook voor kiezen om het vaker te vervangen. Het enige dat je daarvoor hoeft te doen is de cup te verwijderen, te legen, schoon te maken en opnieuw in te brengen.

Let wel op dat je een menstruatiecup niet langer dan 12 uur gebruikt. Net als bij tampons kun je anders te maken krijgen met TSS.

Minder irritatie
Menstruatieproducten kunnen voor sommige van ons irritatie of vaginale droogheid veroorzaken, vooral als je een gevoelige huid rond je V-zone hebt. Het voordeel van een menstruatiecup is echter dat het niet in contact komt met je intieme huid, omdat het wordt ingebracht. Hierdoor is de kans op irritatie kleiner.

Minder kans op doorlekken
Als een menstruatiecup correct wordt ingebracht dan vormt het in feite een afsluiting tegen je vaginale wand. Hierdoor kan er geen bloed of andere vloeistoffen doorheen. Wel kan een cup doorlekken als hij te vol raakt of als het niet goed geopend is in je lichaam.

Het is belangrijk om een menstruatiecup te kiezen die past bij jou en je menstruatie. Meestal zijn ze verkrijgbaar in kleinere en grotere maten. Aan de hand van enkele factoren kun je bepalen welke mogelijk geschikt is voor jou.

Overweeg een kleinere maat als:

• Je een lichte tot gemiddelde menstruatie hebt
• Je een kleinere baarmoederhals hebt (dit kun je bij de dokter navragen)
• Je voor het eerst een menstruatiecup gaat proberen

Over een grotere maat als:

• Je een hevige menstruatie hebt
• Je al een keer bent bevallen
• Je een zwakkere bekkenbodem hebt
• Je ouder bent dan 30 jaar

Vind je het lastig om te bepalen welke maat het beste past bij jou? Op cupkiezer.nl kun je een test doen om te bepalen welke maat het beste bij jou en je menstruatie past.

Een van de grootste voordelen van een menstruatiecup is dat ze gemakkelijk in te brengen en te verwijderen zijn. Op het begin kan het nog een beetje lastig zijn, maar met wat oefening en ons handige stappenplan wordt het steeds gemakkelijker.

1. Was je handen. Het is belangrijk dat je eerst grondig je handen wast met water en zeep.
2. Smeer je menstruatiecup in. Je kunt de rand van je cup met wat schoon, warm water of glijmiddel op basis van water insmeren. Dit kan ervoor zorgen dat je hem gemakkelijker kunt inbrengen.
3. Zorg voor comfort. Het is belangrijk dat je je ontspannen en op je gemak voelt, wanneer je de cup in je vagina inbrengt. Dit kan zijn terwijl je op het toilet zit, met één been op de toiletbril staat of op de rand van het bad zit. Kies de houding die voor jou het meest comfortabel is.
4. Vouw de cup. Ieders lichaam is uniek en daarom zijn er veel manieren waarop je een menstruatiecup kunt vouwen. Neem de tijd om te ontdekken welke vouwvorm het gemakkelijkst en meest comfortabel is voor jou. Enkele van onze aanbevelingen zijn:
   • C of U vouw: Druk de randen van de cup met je wijsvinger in een C- of U-vorm.
   • V vouw: Plaats je wijsvinger op de rand van de cup en druk deze naar binnen om een v-vormige driehoek te vormen
5. Breng de menstruatiecup in. Houd vervolgens, met je wijsvinger en duim, de vouw stevig vast en zo laag mogelijk op de cup zelf. Spreid met je andere hand je schaamlippen om de menstruatiecup in te brengen. Haal diep adem om je spieren te ontspannen en schuif de cup voorzichtig naar binnen, waarbij je hem richting je rug probeert te duwen. Het is niet ongebruikelijk dat het opengaat voordat je de juiste plek in je vagina hebt gevonden. Duw hem gewoon voorzichtig omhoog totdat het steeltje gelijk ligt met de opening van je vagina. Je hoeft hem trouwens niet helemaal naar binnen te duwen. Dit maakt het lastiger om hem te verwijderen later.
6. Pas de cup aan. Zodra je de menstruatiecup hebt ingebracht houd je de basis vast (niet het steeltje) en draai je de cup een volledige cirkel in een richting naar keuze. Hiermee zorg je ervoor dat de cup afsluit om je bloed op te vangen en je de hele dag te beschermen.

Een extra handige tip is om zachtjes op je vaginale wand te drukken zodra je de cup hebt ingebracht. Hiermee zorg je ervoor dat het in de meest natuurlijk en comfortabele positie komt te zitten.

Als een cup goed is ingebracht dan zou er een vacuüm moeten zijn dat je beschermt tegen doorlekken. Bovendien zou het comfortabel moeten aanvoelen. Om te controleren of het goed is geopend kun je met je wijsvinger zachtjes rond de cup gaan om te voelen of er vouwen of gekreukelde stukjes zijn. Als je die voelt, blijf de cup dan ronddraaien tot hij goed is geopend.

Een andere manier hoe je kunt merken dat een cup niet helemaal goed is ingebracht of gedraaid is als je blijft bloeden. Ook zou je een menstruatiecup niet moeten voelen als deze eenmaal is ingebracht. Je zou in dat geval de cup kunnen verwijderen en het steeltje kunnen afknippen. Wel is het een goed idee om het eerst een paar keer uit te proberen voordat je dit eraf knipt.

Het is een goed idee om je menstruatiecup elke keer dat je hem leegt gedurende de dag goed af te spoelen met warm water. Hoewel wordt aangeraden om je cup elke 8 uur te legen, hangt dit ook af van diverse factoren zoals de hevigheid van je menstruatie, de hoogte van je baarmoederhals en de capaciteit van de cup. Als je een lichtere menstruatie hebt zou je het zelfs tot 12 uur kunnen dragen voordat je hem leegt.

Soms, als je zeer intensief sport of beweegt kan je menstruatiecup gemakkelijker verschuiven. Dit vergroot de kans op doorlekken, vooral als je cup al redelijk vol is. Om dit te voorkomen is het een goed idee om je menstruatiecup net voordat je gaat sporten te legen, zodat je zeker weet dat alles goed blijft zitten.

Als je een menstruatiecup al een paar keer hebt gebruikt dan kun je op basis van de dag en je cyclus waarschijnlijk beter inschatten wanneer je de cup moet legen. Zoals met alles, vergt het wat oefening voordat je het onder de knie hebt.

Het schoonhouden van je cup is een belangrijk onderdeel van je routine. Het helpt niet alleen om ongewenste geurtjes te voorkomen, maar zorgt er ook voor dat het fris aanvoelt en ruikt.

Schoonspoelen met warm water

Aangezien een menstruatiecup in je lichaam zit, is het heel belangrijk dat je altijd je handig met water en zeep wast voordat je een cup leegt of opnieuw gaat inbrengt. Nadat je jouw cup in het toilet hebt geleegd, kun je het met warm water afspoelen om de resten van je menstruatie te verwijderen.

Wassen met neutrale zeep

Was je menstruatiecup met neutrale zeep en let hierbij vooral op de rand en de kleine gaatjes aan de onderkant. Er zijn producten die je cup kunnen beschadigen of kunnen zorgen voor een irritatie, dus maak het nooit schoon met:

• Antibacteriële gel of zeep
• Alcohol
• Op petroleum gebaseerde stoffen, zoals Vaseline
• Afwasmiddel
• Bleekmiddel
• Azijn
• Zuurstofhoudend water
• Natriumbicarbonaat, zoals bakpoeder of zuiveringszout

Spoel je menstruatiecup na het reinigen wel grondig af om te voorkomen dat er zeepresten achterblijven die voor irritaties kunnen zorgen.

Regelmatig schoonmaken

Probeer consequent te zijn in het regelmatig schoonmaken van je menstruatiecup. Hierdoor blijft het fris voor je volgende gebruik en voel jij je de hele dag comfortabel en zelfverzekerd.

Omdat een menstruatiecup een grote hoeveelheid bloed kan opvangen en je dit niet zichtbaar kunt zien, zoals bij een maandverband, kan het soms lastig zijn om te bepalen wanneer een cup vol zit. Hoewel er geen standaard antwoord is voor iedereen, zijn er wel enkele signalen waaraan je het kunt herkennen:

• Als je een paar uur na het inbrengen spotting of druppeltjes bloed in je ondergoed vindt
• Als je het gevoel hebt dat de cup naar beneden glijdt in je vagina, wat betekent dat het geen bloed meer kan opvangen
• Als je een lichte druk voelt tegen je vaginale wanden.

Hoewel menstruatiecups een veilig optie zijn, mits ze goed worden onderhouden en gebruikt, kan het net als andere producten niet voor iedereen geschikt zijn. Het is een goed idee om in de volgende situaties advies aan je huisarts te vragen voordat je een menstruatiecup gaat gebruiken:

• Je allergisch bent voor silicone, rubber of latex
• Je vaginisme hebt
• Je vleesbomen hebt
• Je een gekantelde baarmoeder hebt
• Je het al een keer geprobeerd hebt en het pijnlijk of comfortabel vond
• Je vatbaar bent voor vaginale infecties of allergische reacties

Veiligheid en TSS

Waarschijnlijk heb je weleens gehoord van TSS, een zeldzame maar ernstige aandoening die veroorzaakt wordt door het gebruik van inwendige menstruatieproducten, zoals tampons en menstruatiecups. Daarom is het belangrijk om te weten hoe je het risico hierop kunt verminderen en wat de symptomen zijn, zodat je het vroeg kunt herkennen en medische hulp kunt zoeken.

Het is goed om te weten dat symptomen van TSS niet tegelijkertijd hoeven op te treden. In sommige gevallen kunnen de symptomen ook kort na het einde van je menstruatie optreden. Merk je het volgende dan kan het betekenen dat je TSS hebt:

• Plotselinge hoge korst, meestal boven de 39 graden
• Braken
• Diarree
• zonnebrandachtige uitslag
• Keelpijn
• Duiziligheid of flauwvallen

Om het risico op deze aandoening te minimaliseren is het belangrijk om te zorgen voor een goede intieme gezondheid en hygiëne. Was daarom je handen voordat je een menstruatiecup gebruikt en maak je cup regelmatig schoon.

Een menstruatiecup is een herbruikbaar product, wat betekent dat je het na gebruik altijd moet schoonmaken. Het goed verzorgen draagt ook in zekere mate bij aan je eigen welzijn. Bovendien verminder je de kans op infecties door de opbouw van bacteriën te voorkomen. 

Wanneer je jouw cup met meer zorg behandelt, is dat niet alleen goed voor je gezondheid, maar je verlengt ook de levensduur van het product. Met een beetje extra aandacht kun je er meerdere jaren gebruik van maken.

Het wordt aangeraden om aan het eind van je cyclus en voor het eerste gebruik je cup te steriliseren met kokend water, zodat het hygiënisch en klaar voor gebruik is als je weer ongesteld wordt.

Maar wat is de correcte manier om een menstruatiecup te steriliseren? We hebben enkele tips voor je op een rijtje gezet.

Kook je menstruatiecup

Kook je cup voor 5 à 7 minuten in een pan met heet water. Hiermee zorg je ervoor dat het niet alleen schoon wordt, maar ook vrij is van bacteriën die eventuele irritaties of vaginale infecties zouden kunnen veroorzaken. Daarnaast zorgt kokend water ervoor dat ook alle geurtjes verwijderd worden, zodat je cup weer fris en klaar is voor gebruik.

Sommige gebruiken een speciale pan voor het uitkoken. Dit is helemaal je eigen keuze. Wel is het beter om niet een pan te gebruiken die je normaliter voor voedsel gebruikt. Als je klaar bent, vergaat dan niet om de pan grond schoon te schrobben met afwasmiddel.

Let op bij het koken

Let goed op je menstruatiecup wanneer het kookt en zorg ervoor dat het nooit de bodem van de pan raakt om schade te voorkomen. Een beetje extra aandacht kan een groot verschil maken.

Laat het afkoelen

Zet na 5 à 7 minuten het vuur uit en laat zowel het water als je cup helemaal afkoelen voordat je het vastpakt of gaat gebruiken.

Natuurlijke, ademende verzorging tussendoor

Bewaar je menstruatiecup, zodra hij droog is, in een schone katoenen zak. Het is belangrijk om het niet in een plastic zak of volledig afgesloten hoes te bewaren.

Overstappen op een menstruatiecup kan een grote stap lijken. Als je het eenmaal onder de knie hebt, kan het echter een groot verschil maken voor je menstruatie. Met elke cyclus zal het proces soepeler verlopen en uiteindelijk routine worden. Uiteindelijk is het wel je persoonlijke keuze of je voor dit of een ander menstruatie product kiest. Ze hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen, maar het belangrijkste is dat jij je er comfortabel bij voelt.

En onthoud dat als het lastig aanvoelt of je even niet weet wat je moet doen, je het altijd kunt vragen aan je moeder, vriendin of een familielid.