Adenomyose: meer dan een pijnlijke menstruatie

Dit artikel is gecontroleerd door: Karen Joash

Heb je last van hevige menstruatiebloedingen en pijnlijke krampen? Deze menstruatieklachten komen veel voor, maar zijn niet altijd symptomen van een normale menstruatiecyclus. Het kan wijzen op adenomyose, vleesbomen of endometriose. Omdat deze aandoeningen veel op elkaar lijken, worden ze echter vaak verward met elkaar of verkeerd gediagnosticeerd.

Wat is adenomyose precies en wat is het verschil met andere aandoeningen? In dit artikel duiken we dieper in op adenomyose, de oorzaken en symptomen. Door er meer over te weten kan jij straks de symptomen op tijd herkennen en de juiste medisch hulp zoeken. Of misschien kun je met deze kennis een familielid, vriendin of iemand die je kent en er mogelijk mee te maken heeft, ondersteunen.

Adenomyose is een aandoening waarbij de cellen die normaal gesproken je baarmoederslijmvlies vormen in de spierwand van je baarmoeder zelf groeien, waar ze niet horen te zitten. 10 à 30% van ons heeft last van adenomyose ^[1], al weet een groot deel niet dat ze het heeft.

Hoe kan dat? Het komt waarschijnlijk door een combinatie van factoren, waardoor het lastig is om gediagnosticeerd te worden met deze aandoening. Enerzijds hebben de wetenschap en geneeskunde nog niet veel aandacht besteed aan de gezondheidsproblemen van vrouwen+ ^[2]. Dit heeft geleid tot onder financiering van onderzoek dat helpt om aandoeningen als adenomyose te begrijpen.

Aan de andere kant zijn er nog steeds veel taboes rond onze V-zone en wordt er nog weinig gesproken over dergelijke aandoeningen. Velen van ons zijn bijvoorbeeld opgegroeid met het idee dat we niet over menstruaties praten, althans niet serieus. Of dat we er gewoon mee moesten leren leven en dat andere het misschien niet eens zouden begrijpen. Het is echter 'maar’ een menstruatie, waarbij pijnlijke krampen normaal zijn en uiteindelijk wel weer overgaan. Dit hoeft niet zo te zijn! Ook al is jouw pijn fysiek niet te zien, dat betekent nog niet dat het er niet is. Jouw pijn is echt en wat jij voelt ook. Daarom is het zo belangrijk om te praten over adenomyose.

Helaas is het niet bekend wat de exacte oorzaak is van adenomyose. De wetenschap heeft nog niet ontdekt wat deze aandoening veroorzaakt. Dit komt voornamelijk door een gebrek aan medisch onderzoek, waardoor het te weinig wordt gediagnosticeerd.

Ondanks dat de precieze oorzaak niet duidelijk is, zijn er wel enkele theorieën. Sommige suggereren dat het ontstaat door letsel aan je baarmoeder tijdens een bevalling, inclusief een keizersnede. Andere theorieën zeggen dat het veroorzaakt kan worden door een genetische aandoening. Uiteindelijk kunnen we alleen maar hopen dat het antwoord dichterbij is dan we denken.

Niemand ervaart adenomyose op dezelfde manier en de symptomen kunnen per persoon verschillen. De meest voorkomende symptomen van adenomyose zijn:

• Hevig bloedverlies
• Een opgeblazen gevoel door zwellingen van je baarmoeder
• Hevige menstruatiepijn die vaak erger worden naarmate de aandoening vordert
• Mentale en emotionele vermoeidheid, waardoor je niks anders wilt dan in bed kruipen

Hoewel het ontmoedigend kan zijn om dit elke cyclus opnieuw te ervaren, probeer niet al te hard te zijn voor jezelf. Als iets niet goed voelt en bovenstaande symptomen bekend voorkomen, dan is het misschien een goed idee om een afspraak te maken met je huisarts.

Het kan ook helpen om contact te zoeken met andere die hetzelfde meemaken. Je ervaringen delen met anderen, zoals je moeder, zus of een vriendin, of lid worden van (online) communities die gefocust zijn op adenomyose kan een goede manier zijn om de emotionele steun te krijgen die je nodig hebt.

Tijdens je menstruatiecyclus groeit en verdikt het slijmvlies van je baarmoeder, wat vervolgens tijdens je menstruatie wordt afgestoten. Het kan echter voorkomen dat de cellen van je slijmvlies verspreiden naar andere plekken waar ze niet horen. Hierdoor kunnen aandoeningen ontstaan, zoals adenomyose of endometriose.

Aangezien beide aandoeningen dezelfde symptomen hebben, is het niet verrassend dat ze vaak met elkaar verward worden. Het is zelfs mogelijk om zowel adenomyose als endometriose tegelijkertijd te ervaren. Dit maakt het nog moeilijker om een juiste diagnose vast te stellen. En hoewel de aandoeningen op elkaar lijken, hebben we wel invloed op verschillende delen van je lichaam en kunnen ze dus verschillende behandelingen vereisen.

Bij adenomyose groeien de cellen in het spierweefsel van je baarmoeder. Ze blijven wel elke cyclus dikker en groter worden en bloeden wanneer je hormonen aangeven dat het tijd is voor je menstruatie.

In het geval van endometriose groeien de cellen buiten je baarmoeder. Ze kunnen ook zitten in je eierstokken, eileiders en blaas. De verplaatste cellen blijven dikker worden en gaan bloeden tijdens je menstruatie. Hierdoor zwelt het omliggende weefsel op en ontstaan er littekens.

Waar het bij adenomyose gaat om verkeerd geplaatste cellen in de spierwand van je baarmoeder, zijn vleesbomen gladde, gespierde, niet-kankerachtige tumoren die in en rond je baarmoeder groeien. Omdat ze vergelijkbare symptomen hebben als adenomyose, zoals hevig bloedverlies, pijnlijke menstruaties en een opgeblazen gevoel, worden vleesbomen vaak verkeerd gediagnosticeerd.

De eerste stap voor het behandelen van adenomyose is vaak het beheersen van de symptomen. Hiervoor worden meestal medicijnen, zoals ontstekingsremmers en anticonceptiepillen, voorgeschreven. Er zijn ook andere behandelingen mogelijk om adenomyose onder controle te krijgen, namelijk:

• Hormonale en niet-hormonale geneesmiddelen - Dit is afhankelijk van je specifieke klachten, je eigen voorkeur en je medische geschiedenis.
• Een spiraaltje - Hormoonspiraaltjes kunnen helpen om het bloedverlies en de pijn te verminderen.
• Een operatie - In uitzonderlijke situaties, als andere behandelingen onvoldoende effect hebben, kan een operatie worden geadviseerd door je huisarts.

Probeer de hoop niet te verliezen als blijkt dat een behandeling niet direct werkt voor jou. Er zijn verschillende mogelijkheden en iedereen is anders. Bespreek samen met je arts welke behandeling het beste is voor jou.

Hoewel er weinig onderzoek is gedaan naar adenomyose en de oorzaak nog onbekend is, kunnen we deze aandoening beter onder de aandacht brengen en misvattingen erover aanvechten door erover te praten en onze verhalen en ervaringen te delen.

Het kan in het begin een overweldigende ervaring zijn als je te maken hebt met een van de symptomen en vermoedt dat het om adenomyose zou kunnen gaan. Wat belangrijk is om te onthouden is dat jouw pijn echt is en dat je niet in stilte hoeft te lijden. Hoewel het een moeilijk onderwerp kan zijn om over te praten kan het helpen om te praten met vrienden, familie of zelfs steungroepen. Zij kunnen je helpen om je beter te voelen. Door contact op te nemen met je huisarts en de juiste steun te zoeken kun je erachter komen wat er in je lichaam aan de hand is en de nodige steun krijgen.